Przełomowy wyrok TSUE z 23 kwietnia 2026 r. – banki nie mogą naliczać odsetek od kredytowanych prowizji
Sprawa C-744/24 otwiera tysiącom kredytobiorców drogę do odzyskania pieniędzy w ramach sankcji kredytu darmowego.
Co rozstrzygnął Trybunał?
23 kwietnia 2026 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wydał długo oczekiwany wyrok w polskiej sprawie skierowanej przez Sąd Rejonowy we Włodawie (C-744/24, P.W. przeciwko Bank Polska Kasa Opieki S.A.). Rozstrzygnięcie jest jednoznaczne i dla sektora bankowego niekorzystne:
Oprocentowanie kredytu konsumenckiego może być stosowane wyłącznie do kwoty faktycznie wypłaconej konsumentowi. Odsetki nie mogą być naliczane od prowizji ani innych pozaodsetkowych kosztów kredytu wchodzących w skład całkowitego kosztu kredytu.
TSUE wyraźnie rozdzielił dwie kategorie pojęciowe uregulowane w dyrektywie 2008/48/WE – całkowitą kwotę kredytu (środki postawione do dyspozycji konsumenta) oraz całkowity koszt kredytu (prowizje, opłaty, ubezpieczenia). Mieszanie tych pojęć w konstrukcji umowy, skutkujące naliczaniem odsetek od własnego kosztu kredytu konsumenta, jest sprzeczne z prawem Unii.
Dlaczego ten wyrok jest przełomowy?
Przez lata standardową praktyką rynkową było tzw. kredytowanie prowizji: bank doliczał prowizję (nierzadko kilkanaście tysięcy złotych) do kwoty kredytu, a następnie naliczał odsetki od powiększonej w ten sposób podstawy. Konsument płacił odsetki od kwoty, której nigdy nie otrzymał „do ręki”.
Dotychczasowe orzecznictwo polskich sądów było w tej kwestii rozbieżne – część składów uznawała taką konstrukcję za dopuszczalną z uwagi na dobrowolność zawarcia umowy, inne kwestionowały ją jako naruszającą przepisy o kredycie konsumenckim. Wyrok TSUE tę rozbieżność definitywnie rozstrzyga na korzyść konsumentów. Sądy krajowe są związane wykładnią Trybunału, co w praktyce oznacza, że dalsze uwzględnianie argumentacji banków w tym zakresie staje się prawnie trudne do obrony.
Co to oznacza dla kredytobiorców?
Jeżeli w Państwa umowie kredytu konsumenckiego (kredyt gotówkowy, konsolidacyjny, pożyczka ratalna) bank naliczał odsetki również od kredytowanej prowizji lub składki ubezpieczeniowej, istnieje realna podstawa do zastosowania sankcji kredytu darmowego (art. 45 ustawy o kredycie konsumenckim).
Skutki zastosowania SKD są dla kredytobiorcy bardzo korzystne:
- zwrot wszystkich zapłaconych odsetek,
- zwrot zapłaconych prowizji i opłat okołokredytowych,
- zwrot kosztów ubezpieczenia powiązanego z kredytem,
- obowiązek spłaty wyłącznie czystego, faktycznie otrzymanego kapitału.
W typowej umowie konsumenckiej sprzed kilku lat mówimy o kwotach rzędu kilkunastu–kilkudziesięciu tysięcy złotych do odzyskania.
Kto może skorzystać?
Wyrok nie ogranicza się do klientów jednego banku. Ma zastosowanie do wszystkich kredytów konsumenckich zawartych z bankami i firmami pożyczkowymi działającymi w Polsce, w których bank stosował mechanizm naliczania odsetek od kredytowanych kosztów. Dotyczy to również kredytów już w całości spłaconych – z istotnym zastrzeżeniem: oświadczenie o skorzystaniu z SKD można złożyć w terminie roku od dnia wykonania umowy (tj. ostatecznej spłaty). Po upływie tego terminu uprawnienie wygasa.
Dlaczego warto powierzyć sprawę adwokatowi?
Choć wyrok TSUE znacząco wzmacnia pozycję konsumentów, samo powołanie się na niego nie wystarczy. Każda sprawa SKD wymaga:
- Indywidualnej analizy umowy – weryfikacji konstrukcji kwoty kredytu, harmonogramu spłat, treści formularza informacyjnego i zasad naliczania odsetek. To, jakie pojęcia zostały użyte przez bank i jak zbudowano mechanizm kosztowy, przesądza o kierunku argumentacji.
- Precyzyjnego sformułowania zarzutów – wyrok C-744/24 to jeden z instrumentów, ale skuteczna sprawa SKD często łączy go z innymi naruszeniami (nieprawidłowe RRSO, wadliwe wskazanie całkowitej kwoty kredytu, błędy w pouczeniach).
- Prawidłowego złożenia oświadczenia i dochowania terminów – błąd formalny może zniweczyć całą sprawę.
- Reprezentacji procesowej – banki mają rozbudowane działy prawne i profesjonalnych pełnomocników; konsument działający samodzielnie jest w istotnie gorszej pozycji procesowej.
Pozytywne orzeczenie TSUE powinno skrócić czas trwania postępowań i zwiększyć ich przewidywalność, ale nie eliminuje potrzeby profesjonalnej oceny materiału dowodowego.
Zapraszamy do kontaktu
Jeżeli zawierali Państwo w ostatnich latach umowę kredytu konsumenckiego lub pożyczki gotówkowej – zwłaszcza taką, w której bank doliczył prowizję lub składkę ubezpieczeniową do kwoty kredytu – warto sprawdzić, czy w Państwa sprawie zachodzą podstawy do zastosowania sankcji kredytu darmowego.
Nasza kancelaria oferuje bezpłatną wstępną analizę umowy. Na jej podstawie przedstawiamy ocenę szans procesowych, szacunkową wysokość możliwej do odzyskania kwoty oraz proponowany sposób dalszego działania.
Nie zwlekaj – roczny termin od spłaty kredytu biegnie niezależnie od Twojej wiedzy o roszczeniu.
